อิหร่านหันใช้ “คริปโต” ค้าขายอาวุธ! ท้าระบบคว่ำบาตรจากชาติตะวันตก

มีรายงานว่าอิหร่านกำลังมองหาช่องทางใหม่ในการหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรจากชาติตะวันตก โดยเสนอขายระบบอาวุธยุทโธปกรณ์ขั้นสูง เช่น ขีปนาวุธ โดรน และเรือรบ ให้กับรัฐบาลต่างชาติ แลกกับการชำระเงินด้วยสกุลเงินดิจิทัล หรือ “คริปโต” ซึ่งนับเป็นหนึ่งในกรณีแรกๆ ที่รัฐชาติประกาศใช้คริปโตเคอร์เรนซีในการส่งออกยุทโธปกรณ์ทางทหารอย่างเปิดเผย ตามรายงานจาก Financial Times
Mindex เปิดแคตตาล็อกค้าอาวุธ รับชำระเงินด้วย “คริปโต”
ศูนย์ส่งออกกระทรวงกลาโหมของอิหร่าน หรือที่รู้จักในชื่อ Mindex กำลังทำการตลาดเสนอขายอาวุธที่ยอมรับการชำระเงินด้วยสกุลเงินดิจิทัล รวมถึงการแลกเปลี่ยนสินค้า (barter) และการชำระด้วยเงินเรียลของอิหร่าน
ข้อเสนอนี้ปรากฏขึ้นในช่วงปีที่ผ่านมา และดูเหมือนจะเป็น “ครั้งแรก” ที่รัฐชาติส่งสัญญาณอย่างเป็นทางการว่าจะยอมรับการชำระเงินคริปโตสำหรับการส่งออกยุทโธปกรณ์ทางทหารเชิงกลยุทธ์
Mindex อ้างว่ามีความสัมพันธ์กับลูกค้าใน 35 ประเทศ และมีแคตตาล็อกสินค้าที่รวมถึงขีปนาวุธ Emad, โดรน Shahed, เรือรบชั้น Shahid Soleimani และระบบป้องกันภัยทางอากาศพิสัยใกล้
นอกจากนี้ เว็บไซต์หลายภาษาของพวกเขายังมีรายการอาวุธขนาดเล็ก จรวด และขีปนาวุธร่อนต่อต้านเรือรบ ซึ่งรัฐบาลตะวันตกและรายงานของสหประชาชาติเชื่อมโยงกับกลุ่มติดอาวุธที่อิหร่านหนุนหลังในตะวันออกกลาง
วิเคราะห์เบื้องหลังการใช้ “คริปโต” เพื่อหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร
การเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่คริปโตได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับประเทศที่ถูกคว่ำบาตรในการดำเนินธุรกรรมทางการค้า ในขณะที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และยุโรปได้เพิ่มความเข้มงวดในการบังคับใช้กฎหมายกับเครือข่ายการชำระเงินทางเลือกที่พยายามหลีกเลี่ยงระบบธนาคารแบบดั้งเดิม การใช้การชำระเงินคริปโตจึงเป็นทางออกที่น่าสนใจสำหรับอิหร่าน
ในเดือนกันยายน 2025 กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้ประกาศคว่ำบาตรเครือข่ายทางการเงินที่สนับสนุนกองทัพของอิหร่าน โดยกล่าวหาว่ามีการใช้โครงสร้างธนาคารเงา (shadow banking) ซึ่งอาจรวมถึงแผนการที่เชื่อมโยงกับคริปโตและบริษัทบังหน้าในต่างประเทศ สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของสหรัฐฯ ในการสกัดกั้นช่องทางการเงินที่ผิดกฎหมายเหล่านี้
จับตาตลาดค้าอาวุธโลก เมื่อรัสเซียแผ่ว อิหร่านเสียบแทน

การตลาดอาวุธของอิหร่านเกิดขึ้นพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของตลาดค้าอาวุธโลกที่ได้รับผลกระทบจากสงครามยูเครน สถาบันวิจัยสันติภาพนานาชาติสตอกโฮล์ม (SIPRI) รายงานว่าการส่งออกอาวุธของรัสเซียลดลงถึง 64% ระหว่างช่วงปี 2015-2019 และ 2020-2024 ทำให้เกิดช่องว่างสำหรับซัพพลายเออร์รายอื่น ๆ
Financial Times ระบุว่าอิหร่านอยู่ในอันดับที่ 18 ของโลกในด้านการส่งออกอาวุธหลักในปี 2024 และศักยภาพที่ลดลงของรัสเซียได้เปิดโอกาสให้ผู้ค้ารายอื่นเข้ามาแทนที่ สอดคล้องกับที่ Atlantic Council เคยวิเคราะห์ไว้ในปี 2024 ว่าอิหร่านกำลังจะก้าวขึ้นมาแทนที่รัสเซียในฐานะผู้ส่งออกอาวุธชั้นนำ ซึ่งเป็นสิ่งที่วอชิงตันต้องหากลยุทธ์มารับมือ
ความท้าทายใหม่ของสหรัฐฯ ในการสกัดกั้นการชำระเงินคริปโต
แม้ว่าอิหร่านจะเสนอช่องทางการชำระเงินที่หลากหลาย แต่ความเสี่ยงสำหรับคู่สัญญายังคงสูงมาก เนื่องจากใครก็ตามที่ใช้ระบบการเงินแบบดั้งเดิมเพื่อชำระเงินให้อิหร่านอาจต้องเผชิญกับข้อจำกัดภายใต้มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ และพันธมิตร ซึ่งอาจทำให้ถูกตัดขาดจากบริการธนาคารและการค้าที่เชื่อมโยงกับชาติตะวันตก
ข้อเสนอของอิหร่านที่ยอมรับการชำระเงินคริปโตจึงสร้างแรงกดดันให้สหรัฐฯ และพันธมิตรต้องเพิ่มความเข้มข้นในการบังคับใช้กฎหมายต่อเครือข่ายการชำระเงินทางเลือก รวมถึงการทำธุรกรรมผ่านสกุลเงินดิจิทัล เพื่อป้องกันไม่ให้กลายเป็นช่องทางสำหรับการค้าที่ผิดกฎหมายและเป็นภัยต่อความมั่นคงระหว่างประเทศ