Bitcoin

Topverhaal

Bitcoin daalde met 2,2% doordat oplopende geopolitieke spanningen rondom Oekraïne en Iran de olieprijzen naar het hoogste punt in een maand stuwden, wat bijdroeg aan een risicomijdende houding op de markten en een daling onder de $83.000. Deze beweging weerspiegelt een bredere markt-onrust en een verschuiving naar veilige havens.

Overige Highlights

• De fees voor Bitcoin miners zijn gedaald tot slechts 0,64% van de opbrengsten, wat duidt op verminderde on-chain activiteit en mogelijk lagere netwerkvraag.
• Bitcoin ETF’s kenden een uitstroom van meer dan $600 miljoen doordat het actief terugviel vanaf het niveau van $84.000, wat wijst op afnemende institutionele interesse op de korte termijn^[3].
• Zuid-Korea introduceerde zijn eerste traditionele bankleningen die door bitcoin worden gedekt, een belangrijke stap voor de adoptie van crypto in reguliere financiële dienstverlening^[4].
• Het actief blijft weerstand ondervinden rond $84.000, waarbij handelaren letten op belangrijke prijszones en de komende Amerikaanse CPI-data voor verdere richting^[5].

Marktcontext

Bitcoin daalde 1,52% in de afgelopen 24 uur, maar bleef beter liggen dan de CoinDesk 20 Index, die 4,11% verloor. De algemene risicomijdende sfeer wordt gekoppeld aan macro-economische zorgen, waaronder Amerikaanse inflatie en wereldwijde geopolitieke gebeurtenissen^[5]. Handelaren blijven voorzichtig vooruitkijken naar de publicatie van de Amerikaanse CPI-cijfers, die zowel de cryptomarkt als de traditionele markten kunnen beïnvloeden.

Wat nu?

Met de focus op geopolitieke spanningen en macro-economische data hangt de volgende stap van Bitcoin af van het vermogen om steunniveaus vast te houden en opnieuw institutionele interesse aan te trekken. Zullen de komende inflatiecijfers en wereldwijde gebeurtenissen een ommekeer veroorzaken, of blijft de risicomijding aanhouden?

Bitcoin is een gedecentraliseerde digitale valuta die cryptografie gebruikt om transacties te beveiligen en de uitgifte van nieuwe munten te controleren. Het werkt op een peer-to-peer netwerk, waarbij elke transactie wordt vastgelegd op een openbaar grootboek genaamd de blockchain. Als de eerste digitale valuta die directe waardetransfers zonder tussenpersonen mogelijk maakt, heeft Bitcoin een nieuwe benadering van geld geïntroduceerd. Tegenwoordig fungeert het zowel als ruilmiddel als waardeopslag, beïnvloedt het de wereldwijde financiën en inspireert het vele andere digitale valuta’s.

Elke bitcoin bestaat uit 100 miljoen satoshis, waardoor het tot acht cijfers achter de komma deelbaar is. Dit betekent dat iedereen een fractie van een bitcoin kan kopen met slechts één Amerikaanse dollar.

Bitcoin wordt beheerd door een gedecentraliseerde, wereldwijde gemeenschap in plaats van één enkele organisatie. De ontwikkeling en het voortdurende onderhoud zijn het resultaat van bijdragen van onafhankelijke ontwikkelaars, miners en node-operators. Tijdens de vroege ontwikkeling sloten diverse bekende figuren zich aan—waaronder cypherpunk Hal Finney, cryptografen Wei Dai en Nick Szabo, en softwareontwikkelaar Gavin Andresen. Later speelden bijdragers zoals Pieter Wuille en Peter Todd een sleutelrol bij de bouw van Bitcoin Core—de eerste client waarmee iedereen een node kan draaien en verbinding kan maken met de blockchain.

Ook organisaties hebben bijgedragen. In 2012 werd de Amerikaanse non-profit Bitcoin Foundation opgericht ter ondersteuning van de ontwikkeling en adoptie van het protocol, hoewel deze later werd ontbonden wegens financiële problemen. In 2014 richtte Adam Back—de uitvinder van Hashcash, het cryptografische algoritme dat Bitcoin’s proof-of-work mechanisme inspireerde—Blockstream op, een commercieel bedrijf dat nog steeds infrastructuur bouwt voor Bitcoin, waaronder het Lightning Network en sidechains.

Het beheer van Bitcoin is een samenwerkingsproces. Ontwikkelaars stellen wijzigingen voor via Bitcoin Improvement Proposals (BIPs) en bouwen consensus in de community, terwijl miners en node-operators de netwerkregels afdwingen. Deze collectieve benadering zorgt ervoor dat geen enkele entiteit controle heeft over Bitcoin, waarmee het open en veerkrachtige karakter behouden blijft.

Bitcoin en andere cryptovaluta zijn als de e-mail van de financiële wereld. De valuta bestaat niet in fysieke vorm en de munt wordt rechtstreeks tussen verzender en ontvanger verhandeld, zonder bancaire tussenpersonen om de transactie te faciliteren. Alles gebeurt openbaar via een transparante, onveranderlijke, gedistribueerde grootboektechnologie genaamd blockchain.

Dit zijn de belangrijkste kenmerken van blockchain-technologie:

• Bitcoin-transacties worden geregistreerd op een openbaar, gedistribueerd grootboek genaamd een “blockchain,” die iedereen kan downloaden en helpen onderhouden.
• Transacties worden direct van de verzender naar de ontvanger gestuurd zonder tussenpersonen.
• Bezitters die hun eigen bitcoin bewaren, hebben er volledige controle over. Zonder de cryptografische sleutel van de eigenaar kan er niet bij worden gekomen.
• Bitcoin bestaat niet in fysieke vorm.
• Bitcoin heeft een vaste voorraad van bijna 21 miljoen. Er kunnen geen extra bitcoins worden gecreëerd en eenheden kunnen niet worden vernietigd.
• Bitcoin-gebruikers verzenden en ontvangen munten over het netwerk door de publieke-sleutelinformatie te gebruiken die aan elk digitaal wallet van een persoon is gekoppeld.

Een belangrijk element van dit systeem is Bitcoin-mining—het proces dat transacties valideert en toevoegt aan de blockchain en zo de veiligheid en decentralisatie van het netwerk waarborgt.

Om het gedistribueerde netwerk van mensen dat bitcoin-transacties verifieert (miners) te stimuleren, wordt bij elke transactie een vergoeding gehecht. De vergoeding gaat naar de miner die de transactie toevoegt aan een nieuw block. Vergoedingen werken volgens een eerste-prijs veiling, waarbij geldt: hoe hoger de vergoeding bij de transactie, des te groter de kans dat een miner deze transactie als eerste verwerkt.

Elke bitcoin-transactie wordt permanent vastgelegd op de blockchain via een proces genaamd “mining.” Bitcoin-mining verwijst naar het proces waarbij miners met gespecialiseerde computerapparatuur, bekend als application-specific integrated circuit (ASIC) chips, strijden om het volgende block in de keten te ontgrendelen.

Het ontgrendelen van blocks werkt als volgt:

• Crypto-mining gebruikt een systeem genaamd cryptografisch hashen. Deze functie neemt elke invoer (berichten, woorden of gegevens van welke aard dan ook) en zet deze om naar een vaste-lengte alfanumerieke code, oftewel een “hash.”
• Elke invoer creëert een unieke hash, en het is vrijwel onmogelijk om te voorspellen welke invoer een bepaalde hash zal genereren. Zelfs het wijzigen van één teken in de invoer levert een volledig andere code op met dezelfde lengte.
• Elk nieuw block krijgt een doel-hashwaarde. Om het recht te winnen het volgende block toe te voegen, moeten miners een hash produceren die lager is dan of gelijk aan deze doelwaarde. Omdat hashes willekeurig zijn, is het een kwestie van trial en error tot één miner slaagt.

Dit proof-of-work systeem vereist dat miners aanzienlijke rekenkracht en energie gebruiken, wat kwaadwillenden ontmoedigt om het netwerk te spammen of te verstoren.

Wanneer een miner succesvol een nieuw block toevoegt, ontvangt deze een vast aantal bitcoins als block reward en verdient de transactiekosten die in dat block zijn opgenomen. Ongeveer elke 10 minuten wordt een nieuw block toegevoegd.

De block rewards van Bitcoin nemen in de loop van de tijd af. Elke 210.000 blocks—omgerekend ongeveer iedere vier jaar—wordt de beloning gehalveerd om het aantal nieuwe bitcoins dat in omloop komt te beperken. Tot de halvering van 2024 kregen miners 6,25 bitcoins per block. Na de halvering in 2024 daalde de beloning naar 3,125 bitcoins per block, wat het tempo van nieuwe bitcoin-uitgifte verlaagt en het verkrijgen van nieuwe bitcoins competitiever maakt.

Bitcoin’s ontwerp bevat een ingebouwd mechanisme, het zogenaamde “halving,” dat het aantal nieuwe bitcoins dat wordt gemaakt bij elk gemined block vermindert. Dit proces is in de code vastgelegd om ervoor te zorgen dat de totale voorraad bitcoin nooit meer dan 21 miljoen munten bedraagt. Elke 210.000 blocks—ongeveer eens in de vier jaar—wordt de beloning aan miners gehalveerd, waardoor het tempo van nieuwe bitcoins in omloop daalt en schaarste behouden blijft.

Hier volgt een tijdlijn van Bitcoin-halveringen:

• Eerste Halving (28 november 2012): De block reward werd verlaagd van 50 BTC naar 25 BTC.
• Tweede Halving (9 juli 2016): De block reward werd verlaagd van 25 BTC naar 12,5 BTC.
• Derde Halving (11 mei 2020): De block reward werd verlaagd van 12,5 BTC naar 6,25 BTC.
• Vierde Halving (19 april 2024): De block reward werd verlaagd van 6,25 BTC naar 3,125 BTC.

Halveringen zijn belangrijk omdat ze de toevoer van nieuwe bitcoins beperken. Dit ingebouwde schaarstemechanisme kan invloed hebben op de prijs van Bitcoin en de winstgevendheid van miners. Historisch gezien is de prijs van Bitcoin na afgelopen halvings vaak gestegen, omdat de verminderde toevoer de vraag verhoogt. Zo kende Bitcoin aanloop naar de halving van 2024 aanzienlijke volatiliteit, met verhoogde institutionele interesse en speculatieve handel. Na de halvering werden nieuwe all-time highs bereikt, aangedreven door de verminderde uitgifte en stijgende adoptie. Deze gebeurtenissen beïnvloeden echter ook miners, omdat de verlaagde beloning mining minder rendabel kan maken voor operaties met hoge kosten, wat leidt tot een focus op efficiëntie en duurzaamheid.

De waarde van Bitcoin wordt bepaald door het evenwicht tussen vraag- en aanbodfactoren. Een van de belangrijkste factoren is de beperkte voorraad—er zullen nooit meer dan 21 miljoen bitcoins zijn. Deze schaarste, versterkt door regelmatige halvings, die de invoer van nieuwe bitcoins verminderen, zet prijzen onder opwaartse druk wanneer de vraag stabiel of groeiend is.

Naast aanbodbeperkingen speelt groeiende adoptie een significante rol. Naarmate meer personen, bedrijven en instellingen Bitcoin gebruiken voor transacties, sparen of als investering, neemt de waargenomen bruikbaarheid toe. Deze brede acceptatie drijft de vraag en ondersteunt zo hogere prijzen.

Ook marktsentiment en macro-economische factoren dragen bij. In tijden van economische onzekerheid of wanneer traditionele valuta aan waarde verliezen, zien investeerders Bitcoin soms als een alternatief voor waardeopslag. Deze verschuiving in investeerdersgedrag, samen met de inherente schaarste van Bitcoin en stijgende adoptie, zorgt ervoor dat de waarde in de loop van de tijd toeneemt.

In 2009 werd het genesis block gemined door Satoshi Nakamoto, waarbij 50 BTC vrijkwam zonder marktwaarde. Tegen oktober 2010 bevond de prijs van bitcoin zich meestal tussen de US$ 0,10 en US$ 0,20. In een beroemde vroege transactie werden 10.000 BTC—nu honderden miljoenen dollars waard (en op piekmomenten meer dan $1 miljard)—betaald voor twee pizza’s. "Het was niet zo dat bitcoins toen enige waarde hadden, dus het idee om ze te ruilen voor een pizza was ontzettend cool," vertelde Laszlo Hanyecz aan The New York Times. "Niemand wist dat het zo groot zou worden."

In 2011 bereikte bitcoin pariteit met de Amerikaanse dollar en piekte rond de US$ 30, waarna een scherpe daling volgde en de prijs eind dat jaar rond US$ 5 uitkwam. In 2013 begon de prijs rond US$ 13, overschreed US$ 100 in april en steeg tot boven US$ 1.000 in november. De instorting van Mt. Gox, destijds ’s werelds grootste bitcoinbeurs en op het hoogtepunt verantwoordelijk voor het merendeel van het wereldwijde handelsvolume, samen met toenemende regelgeving, luidden een langdurige marktneergang in.

Tussen 2016 en 2020 herstelde de koers zich geleidelijk. Eind 2016 stond de prijs boven US$ 900. In 2017, na het doorbreken van US$ 2.000 halverwege het jaar, steeg bitcoin tot bijna US$ 19.200 in december. De crypto-winter van 2018 en sporadische rallies in 2019 hielden de koers volatiel, maar de pandemie in 2020 veroorzaakte een sterke opleving, met een slotkoers rond US$ 29.000.

In 2021 overschreed bitcoin in januari US$ 40.000 en bereikte het ongeveer US$ 64.000 in april. Na een correctie in de zomer steeg het in november naar een nieuw record van circa US$ 69.000, voordat het jaar lager werd afgesloten. Begin 2022 kelderde de koers tot onder US$ 30.000, maar een geleidelijk herstel in 2023 bracht het jaarslot naar circa US$ 42.000.

2024 vormde een historisch keerpunt. In januari zorgden de goedkeuringen van spot Bitcoin ETF’s voor een koersstijging tot bijna US$ 74.000 in maart. "Vandaag markeert het einde van een onnodige, maar belangrijke, episode. Meer dan tien jaar na de indiening van het eerste spot bitcoin exchange-traded product heeft de Commissie eindelijk meerdere aanvragen goedgekeurd.” aldus SEC-commissaris Hester Peirce, voorvechter van digitale activa. Op 19 april halveerde Bitcoin, waarbij de block reward daalde van 6,25 BTC naar 3,125 BTC. Momentum later in het jaar, aangejaagd door renteverlagingen van de Federal Reserve en institutionele instroom, zorgde dat bitcoin op 5 december 2024 voor het eerst de grens van US$ 100.000 doorbrak.

De rally zette zich voort in 2025, met nieuwe all-time highs boven US$ 125.000 in begin oktober, gevolgd door een correctie aan het einde van het jaar. Begin 2026, na hernieuwde bedrijfsaccumulatie—waaronder Strategy’s aankoop van 13.267 BTC, bijna US$ 1,25 miljard in BTC—handelde bitcoin rond US$ 95.000.

Je kunt bitcoin kopen via cryptobeurzen, online brokers en Bitcoin-ATM’s. De stappen zijn doorgaans:

• Kies een beurs: Platforms zoals Coinbase, Binance en Kraken bieden de mogelijkheid om bitcoin te kopen met een creditcard, bankoverschrijving of andere cryptovaluta. Ook gerenommeerde niet-Amerikaanse beurzen zoals Bitstamp, OKX en Huobi bieden wereldwijde handelsopties met uiteenlopende liquiditeit, kosten en regelgevende naleving. Elke aanbieder heeft verschillende kosten, features en beveiligingsmaatregelen, dus doe goed onderzoek voordat je kiest.
• Maak een account aan: De meeste beurzen vereisen identiteitsverificatie in verband met regelgeving, zoals Know Your Customer (KYC) en Anti-Money Laundering (AML).
• Stort geld: Je kunt je account vullen met fiatvaluta (zoals USD, EUR) of andere cryptomunten. Sommige beurzen accepteren PayPal of creditcards, maar die kennen vaak hogere kosten.
• Voer de aankoop uit: Kies het bedrag aan bitcoin dat je wilt aanschaffen en bevestig de transactie. Sommige platforms laten periodieke aankopen toe als onderdeel van dollar-cost averaging (DCA), een strategie om volatiliteit te spreiden.
• Bewaar je bitcoin: Je kunt bitcoin op de beurs laten staan of het overzetten naar een privé wallet voor meer veiligheid. Voor langdurige opslag wordt het gebruik van een hardware- of cold storage wallet aanbevolen om blootstelling aan hackrisico’s te beperken.

Bitcoin wordt bewaard in digitale wallets, die veilige opslag bieden voor privésleutels die toegang geven tot je bitcoinbezit. Een privésleutel is een cryptografische reeks tekens die als wachtwoord fungeert, waarmee de eigenaar zijn of haar bitcoin kan beheren. Deze sleutels moeten zeer goed beveiligd worden, want wie ze heeft, kan over de Bitcoin beschikken. Wallets genereren openbare adressen op basis van privésleutels, waardoor gebruikers geld kunnen ontvangen zonder hun privésleutel prijs te geven. Er zijn twee hoofdtypen wallets:

• Hot wallets: Dit zijn online wallets die met het internet verbonden zijn, zoals mobiele wallets, desktop-wallets en web-wallets. Ze zijn handig voor frequente transacties, maar door de internetverbinding zijn ze gevoeliger voor hacks, phishing en malware.
• Cold wallets: Dit zijn offline wallets, zoals hardware wallets, papieren wallets en air-gapped computers, die bitcoinsleutels los koppelen van het internet. Cold wallets bieden maximale beveiliging tegen cyberbedreigingen en zijn ideaal voor langdurige opslag van bitcoin. Wel vragen ze soms extra handelingen voor transacties, zoals het verbinden met een computer om geld op te nemen.

Bij het kiezen van een wallet moeten gebruikers rekening houden met beveiliging, toegankelijkheid en eigen behoeften. Actieve handelaren gebruiken vaak hot wallets voor snel gemak, terwijl langetermijninvesteerders kiezen voor cold storage om hun bezit maximaal te beschermen tegen ongeautoriseerde toegang.

De veiligheid en gedecentraliseerde opzet van Bitcoin is gebaseerd op een proof-of-work systeem dat vereist dat miners complexe puzzels oplossen met gespecialiseerde apparatuur. Dit proces kost energie. Volgens recente schattingen verbruikt het Bitcoin-netwerk ongeveer 90 tot 100 terawattuur (TWh) elektriciteit per jaar—een hoeveelheid vergelijkbaar met het jaarverbruik van sommige middelgrote landen.

Hoewel deze cijfers aanzienlijk zijn, beslaat Bitcoin-mining meestal slechts een klein deel van het totale energieverbruik van een land. In tegenstelling tot traditionele financiële systemen—die opereren via diverse fysieke en digitale infrastructuren—is het energieverbruik van Bitcoin direct gekoppeld aan miningactiviteiten en wordt dat nauwlettend gemonitord.

Diverse initiatieven, waaronder de Crypto Climate Accord en de Bitcoin Mining Council, stimuleren het gebruik van hernieuwbare energie bij mining en willen de ecologische voetafdruk van het netwerk verkleinen.

Een Bitcoin ETF (Exchange-Traded Fund) geeft beleggers de mogelijkheid blootstelling te krijgen aan de bitcoinprijs zonder direct eigenaar te zijn van de cryptomunt. Deze ETF’s worden op aandelenbeurzen verhandeld zoals gewone aandelen, waardoor het eenvoudiger wordt voor traditionele beleggers om deel te nemen aan de bitcoinmarkt.

De eerste Amerikaanse Bitcoin ETF’s werden in 2024 goedgekeurd, waarbij spot Bitcoin ETF’s voor het eerst regulatorische goedkeuring kregen. Deze ETF’s bieden een gereguleerd investeringsoptie voor zowel institutionele als particuliere beleggers. Bitcoin ETF’s zijn er in twee hoofdvormen: spot ETF’s, die direct bitcoin aanhouden, en futures ETF’s, die de koers van bitcoin volgen via derivatencontracten.

Investeren in een Bitcoin ETF lijkt op het kopen van aandelen:

• Kies een broker: Gebruik bijvoorbeeld platforms als Fidelity, Schwab of Robinhood. Iedere broker heeft zijn eigen kosten en beschikbare ETF’s.
• Selecteer een Bitcoin ETF: Opties zijn er van onder meer BlackRock, Grayscale en Fidelity. Vergelijk beheerkosten, liquiditeit en fondsstructuur.
• Plaats een order: Bepaal hoeveel aandelen je wilt kopen en voer de transactie uit. Je kunt marktorders en limietorders gebruiken, afhankelijk van je beleggingsstrategie.
• Volg de prestaties: Bitcoin ETF’s volgen de koers van bitcoin, maar kunnen beheerkosten kennen die het rendement licht beïnvloeden. Let op macro-economische factoren en cryptoregulering om het investeringsrisico te beperken.