İran’da Neler Oluyor? Vatandaş Parasını Korumak İçin Bitcoin’e Sarıldı

İran’daki protestolar, enflasyon ve yerel para biriminin çöküşü, vatandaşları enflasyona karşı bir korunma aracı olarak Bitcoin’e yönelmeye itti. İranlılar, Bitcoin‘lerini (BTC) borsalardan çekerek kişisel cüzdanlarına aktarıyor.

Blockchain analiz firması Chainalysis, 28 Aralık 2025 ile 8 Ocak 2026 tarihleri arasında zincir üstü (on-chain) davranışlarda önemli bir değişim gözlemledi.

Chainalysis’e göre, bu ayın başlarında İran genelinde internet kesintileri başladığında, kişisel cüzdanlara yapılan günlük transferlerin sayısı arttı.

Raporda, “Bu artış, İranlıların protestolar sırasında Bitcoin’e, öncesine kıyasla çok daha yüksek bir oranda sahip çıktıklarını gösteriyor,” denildi.

İranlılar Riyalin Çöküşüne Yanıt Veriyor

İran para birimi riyal, Euro gibi başlıca para birimleri karşısında neredeyse tüm değerini kaybederek tüm zamanların en düşük seviyesine geriledi. 2025’in sonlarından bu yana para birimi serbest piyasada keskin bir şekilde değer kaybetmeye devam etti; hatta ABD doları karşısında ‘sıfıra’ indiğine dair iddialar yayıldı.

Daha önce bildirildiği üzere ülke; füzeler ve savaş gemileri dahil olmak üzere gelişmiş silah sistemlerini kripto para karşılığında yabancı hükümetlere satmayı da teklif etti. Birçok İranlı için dijital varlıklar, kısıtlı ekonomik ortamda likidite sağlayan bir “direniş unsuru” haline geldi.

Chainalysis raporunda, “İstikrarsızlığın arttığı dönemlerde BTC çekimlerindeki artış modeli; savaş, ekonomik çalkantı veya hükümet baskısı yaşayan diğer bölgelerde gözlemlediğimiz küresel bir eğilimi yansıtıyor,” notu düşüldü.

İran Kripto Dünyasında Devrim Muhafızları’nın (IRGC) Hakimiyeti

Chainalysis, sıradan İranlıların yanı sıra İran Silahlı Kuvvetleri’nin ana kollarından biri olan Devrim Muhafızları’nın (IRGC) da geniş çapta kripto paraya yöneldiğini belirtti.

IRGC’nin zincir üstü faaliyetleri, 2025’in dördüncü çeyreğinde İran’ın kripto ekosisteminin %50’sini oluşturdu ve bu durum grubun ülke ekonomisindeki hakimiyetini yansıtıyor.

Raporda, “İran’ın kripto ekosistemi 2025 yılında 7,78 milyar doların üzerine çıkarak bir önceki yıla göre belirgin şekilde daha hızlı bir büyüme kaydetti,” denildi.

Geçtiğimiz hafta, İngiltere merkezli iki kripto borsasının (Zedcex ve Zedxion) IRGC ile bağlantılı yaklaşık 1 milyar dolarlık işlem gerçekleştirdiği ortaya çıktı.