4 Kripto Milyoneri 3 Milyar Dolarlık Servetlerine Ulaşamıyor

Analitik firması Arkham, serveti zincir üstünde takip edilebilen en zengin 10 kripto kişisinin bir listesini yayınladı. Listenin zirvesinde, tahmin edilebileceği gibi, 100 milyar doların üzerinde BTC tutan takma adlı Bitcoin yaratıcısı Satoshi Nakamoto yer alıyor.

Tron kurucusu Justin Sun ve Ethereum’dan Vitalik Buterin de üst sıralarda bulunuyor. Ancak Kasım ayı başlarında yayınlanan bu zenginler listesindeki dört kişi, milyarlarca dolarlık kripto varlığını kontrol etmelerine rağmen, bunların hiçbirini harcayamamalarıyla dikkat çekiyor.

Arkham, Rain Lõhmus, James Howells, Stefan Thomas ve Clifton Collins’in toplamda yaklaşık 2,7 milyar dolar değerinde Bitcoin ve Ethereum tuttuğunu bildirdi. Tüm bu para açık blok zincirinde görülebilir, ancak hiçbiri kullanılamaz durumda değildir.

Kayıp şifrelerden İngiltere’deki bir çöplükte çürüyen terk edilmiş bir sabit diske kadar uzanan bu dört vaka, insan hatasının sonuçlarını gözler önüne seriyor. Bu durumlar, kripto ekonomisinde kendi kendine saklamanın hem güçlü yönleri hem de tehlikeleri konusunda uyarıcı hikayeler haline gelmiştir.

Hacken’deki Extractor adli bilişim birimi başkanı Yehor Rudytsia, Cryptonews’e yaptığı açıklamada, “Özel anahtar + tohum cümle (seed phrase) ile oluşturulan standart kripto kendi kendine saklama kurulumu, kullanıcıların çoğu için uygun değildir,” dedi. “Bu, operasyonel güvenlik bilgisi ve farkındalığı gerektirir.”

Kripto Tasarımının Talihsiz Ama Kaçınılmaz Bir Parçası

Geleneksel banka hesaplarının aksine, kripto cüzdanları, özel anahtarlar kendi kendine saklama esnasında kaybedildiğinde varlıkları geri almak için kullanıcılara şifrelerini sıfırlama seçeneği sunmaz. Fonları geri almak için yasal bir çare de yoktur.

Analistler, şifrenizi kaybederseniz fonlarınızın temelli gittiğini ve bu tasarımın kasıtlı olduğunu ancak aynı zamanda ‘affetmeyen’ bir yapıya sahip olduğunu belirtiyor.

Kripto borsası CEX.io’nun baş analisti Illia Otychenko, Cryptonews’e, “Kriptoda, zenginlik bir tür kuantum durumunda var olur: Görünür ve kanıtlanabilir, ancak dokunulmaz,” diyor.

“Bu durum, blok zincirini dünyanın en şeffaf ama aynı zamanda en affetmeyen finansal sistemine dönüştürüyor.”

Arkham’ın zincir üstü kripto zenginler listesi, kendi kendine saklamanın ters gitmesi durumunda ne olduğunu gösteren yüksek profilli örnekleri ortaya çıkarıyor:

1. Rain Lõhmus ($762 milyon)

Rain Lõhmus, gelişmekte olan fintech şirketlerine odaklanan LHV Bank’ı kuran Estonyalı bir girişimcidir. Lõhmus, 2014 yılında Ethereum’un ilk coin arzına (ICO) yaklaşık 75.000 dolar yatırım yaparak 250.000 ETH elde etti.

Yazı yazıldığı sırada 762 milyon dolar değerindeki bu stok, cüzdan adresinde dokunulmadan duruyor. Cüzdanın varlıkları (airdrop’lardan gelen birkaç yüz dolarlık altcoin de dahil), %1 milyonluk bir kazancı temsil ediyor. Ağustos ayında, ETH 4.650 dolara fırladığında, cüzdanın değeri 1,2 milyar dolara ulaşmıştı.

Lõhmus, bir röportajda cüzdana erişimini kaybettiğini ve nasıl kurtarılacağı hakkında hiçbir fikri olmadığını söyledi. Yıllar boyunca, bankacı, kendi kendini kilitlediği bu servet hakkında neredeyse kayıtsız bir şekilde konuştu.

“Şifrelerimi kaybetmem benim için çok yaygın bir durum,” diye itiraf etti ve cüzdanındaki paranın %50’sini kurtarmasına yardım edebilecek herkese teklif etti. Lõhmus ayrıca özel anahtarları eleştirdi ve daha iyi kripto kullanılabilirliği çağrısında bulundu.

Arkham’ın bildirdiğine göre, “Mükemmel ademi merkeziyetçiliğin (decentralization) genellikle düşünmediğiniz başka riskleri de var,” dedi.

“Ama şifrelerimi kaybetmem çok yaygın. Kimlik kartı şifrelerimi yenilemeye gittim; eğer bu kripto olsaydı, yine büyük bir krizde olurdum ama neyse ki polis ve sınır polisi çalışıyor.”

Lõhmus’un cüzdan adresi, dünya çapındaki en büyük 25 ETH bakiyesi arasında yer alıyor ve Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin’inkine bile rakip durumdadır.

2. James Howells ($731 milyon)

Muhtemelen adını daha önce duymuşsunuzdur. Galler, Newport’tan bir BT çalışanı olan James Howells, 2013 yılında yükselen Bitcoin servetinin özel anahtarlarını içeren bir sabit diski “yanlışlıkla” çöpe attıktan sonra 8.000 BTC kaybetti.

Sürücü, Newport çöplüğünün bir yerinde gömülü durumda ve şu anda tam 731 milyon dolar değerindeki bir hazinenin anahtarlarını barındırıyor. “2009’da Bitcoin madenciliği yapan dünyadaki ilk beş kişiden biri” olduğunu iddia eden Howells, çöplükte arama yapmak için şehir yetkililerine yıllarca başvuruda bulundu.

Hatta kurtarılan fonların bir kısmını yerel topluluğa bağışlama sözü verdi. Ancak belediye meclisi, aramanın maliyetli, rahatsız edici olacağını ve başarılı olma ihtimalinin düşük olduğunu söyleyerek her çabasını reddetti. Howells, bu yıl nihayet sürücüyü geri alma çabalarını durdurmak zorunda kaldı.

Howells, Ağustos ayında Crypto Banter podcast’ine “Newport konseyine çöplüğü satın alma teklifinde bulundum, ancak benimle görüşmeyi reddettiler,” dedi.

Bir teslimiyet duygusuyla, “Onlarla iletişim kurmaya çalıştım, yasal yolu denedim ve çöplüğü satın almaya çalıştım. Daha ne yapmamı istiyorsunuz?” dedi.

3. Stefan Thomas ($639 milyon)

Açık kaynak geliştiricisi ve erken dönem Bitcoin katkıcısı Stefan Thomas, 2011 yılında, Bitcoin’in piyasaya sürülmesinden iki yıl sonra, kripto para biriminin nasıl çalıştığını açıklayan bir animasyonlu video karşılığında yaklaşık 7.002 BTC ile ödeme aldı.

Thomas’ın özel anahtarlarını, yüksek düzeyde güvenliğiyle bilinen şifreli bir USB bellek veya donanım cüzdanı olan IronKey kullanarak güvence altına aldığı bildirildi. Daha sonra cüzdanın şifresini yazdığı kağıt parçasını kaybetti.

IronKey, verilerini kalıcı olarak silmeden önce 10 şifre denemesi hakkı tanıyor. Thomas, sekizini kullandı. Interledger gibi platformlar inşa ederek kriptoda aktif olmaya devam eden geliştirici, Bitcoin’inin değerinin mevcut fiyatlarla 639 milyon dolara fırlamasını çaresizce izledi.

Thomas, şifreyi hatırlamaya çalışmanın ve başaramamanın yarattığı zihinsel yorgunluktan bahsetti. Kalan denemeleri yapmaya direniyor; herhangi bir hatanın BTC’yi sonsuza dek sileceği endişesini taşıyor.

4. Clifton Collins ($546 milyon)

İrlandalı Clifton Collins, 2017 yılında İrlanda’nın başkenti Dublin’de esrar yetiştirme ve satma suçlarından tutuklandı. Collins, 2011 sonu ve 2012 başında esrar yetiştirerek kazandığı nakit parayla 6.000 Bitcoin’i 5 dolardan satın aldı.

Collins, ganimetini hızla her biri 500 BTC tutan 12 cüzdana dağıttı. 55 yaşındaki kişi, cüzdanların özel anahtarlarını, olta kamışının alüminyum kapağının içine sakladığı bir A4 kağıdına yazdı.

Ancak, 2017’de uyuşturucu suçlamasıyla tutuklanıp beş yıl hapse mahkûm edildiğinde, Collins’in ev sahibi bir hırsızlığın ardından evi temizledi ve olta takımı da dahil olmak üzere birçok eşyası şehirdeki bir çöplüğe götürüldü.

Irish Times, çöplükteki işçilerin atılan olta takımı gördüklerini doğruladığını bildirdi. Ancak, çöplükteki atıklar yakılmak üzere Almanya ve Çin’e gönderiliyor ve Collins’in olta kamışı bir daha asla bulunamadı.

Nihai kaybeden, en büyük uyuşturucu baskınını yaptığını düşünerek 6.000 BTC’ye el koyan İrlanda devleti oldu. Collins polise cüzdanlara artık erişimi olmadığını söyledi. Şu anda 542 milyon dolar değerindeki BTC, zamanda donmuş bir şekilde kalmaya devam ediyor.

Milyarlarca Dolar Göz Önünde

Bitcoin’in ‘kayıp varlıklar’ sorunu, özel anahtarlara ve kendi kendine saklamaya dayanan merkeziyetsizliğin istenmeyen bir sonucudur. Sözde “zombi cüzdanlarının” para arzı ve sistemin güvenilirliği üzerindeki etkileri, Bitcoin’in tasarımına ikinci bir bakış atmayı gerektiriyor.

Hacken adli bilişim uzmanı Rudytsia, “Kitlesel benimseme için, kripto cüzdan kendi kendine saklama yönetimi için daha iyi kullanıcı deneyimi standartları uygulamalıyız,” dedi.

“En uygun yol, cüzdan kurtarma için ‘koruyucular’ (guardians) sistemine sahip hesap soyutlamalı akıllı sözleşme cüzdanları kullanmaktır.”

“Bu koruyucular [ya kendi diğer cüzdanlarınız ya da güvenilir bir kişinin cüzdanları], akıllı cüzdan kurulumunda tanımlanan kurallara göre cüzdandaki bazı idari değişiklikleri onaylayabilir.”

Birden fazla analiz, toplam arzın %11 ila %20’sine tekabül eden 2,3 milyon ila 4 milyon BTC’nin unutulmuş şifreler, ölüm veya atılmış sürücüler nedeniyle kalıcı olarak kaybolduğunu tahmin ediyor. Bu, 210 ila 366 milyar dolar değerinde sonsuza dek kaybedilmiş bir varlıktır.

CEX.io borsa analisti Otychenko, “Gelecek, blok zincirinin denetlenebilirliğini korurken geri döndürülemez kayıp riskini azaltan hibrit çözümler gerektiriyor,” dedi.