Lên lịch giữa tháng 1 cho chương trình thí điểm sàn crypto

Chính phủ nước ta đang phát tín hiệu rõ ràng hơn trong việc đưa thị trường crypto tăng trưởng nóng vào khuôn khổ quản lý. Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc ngày 6/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các cơ quan chức năng triển khai cấp phép sàn giao dịch tài sản số thí điểm trước ngày 15/1, thông qua một cơ chế sandbox nhằm thử nghiệm và kiểm soát thị trường.

Chỉ đạo này được đưa ra trong khuôn khổ hội nghị tổng kết hoạt động ngành tài chính năm 2025 và xác định trọng tâm cho năm 2026. Việc phê duyệt các sàn giao dịch crypto thí điểm được xếp vào một trong tám nhóm nhiệm vụ trọng tâm của năm tới.

Các cơ quan quản lý cho biết mức độ quan tâm đến tài sản số và crypto từ cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế đang gia tăng rõ rệt. Xu hướng này tăng tốc kể từ khi Chính phủ chính thức khởi động khung sandbox cho tài sản số vào tháng 9/2025, đặt nền móng cho việc quản lý có kiểm soát thay vì “đứng ngoài cuộc” như trước đây.

Sandbox được thiết kế nhỏ, kiểm soát chặt từ đầu

Bước sang năm 2026, Chính phủ cũng có thêm nền tảng pháp lý rộng hơn cho kinh tế số. Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1, trong đó lần đầu tiên đưa tài sản số vào phạm vi điều chỉnh, song song với các lĩnh vực như bán dẫn hay trí tuệ nhân tạo.

Dù vậy, sandbox crypto giai đoạn đầu sẽ không mở rộng ồ ạt. Đại diện Ban Quản lý Thị trường Giao dịch Tài sản Crypto, trực thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết chỉ 5 doanh nghiệp sẽ được lựa chọn tham gia vòng thí điểm đầu tiên.

Các điều kiện tham gia được thiết kế theo hướng “lọc mạnh” ngay từ đầu. Doanh nghiệp nộp hồ sơ phải có vốn điều lệ tối thiểu khoảng 400 triệu USD. Ngoài ra, khối tổ chức phải nắm ít nhất 65% vốn điều lệ, trong đó trên 35% phải đến từ tối thiểu hai tổ chức như ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc công ty công nghệ.

Cách tiếp cận này cho thấy nhà làm luật muốn giữ sân chơi giai đoạn đầu thuần tính tổ chức, hạn chế tối đa yếu tố nhỏ lẻ, tự phát hay mang tính đầu cơ cao.

Mô hình giám sát liên ngành hậu thuẫn sandbox crypto

Không chỉ dừng ở điều kiện vốn, bộ khung quản lý còn đặt nặng yếu tố minh bạch tài chính và an toàn hệ thống. Các cổ đông tổ chức phải chứng minh kinh doanh có lãi trong ít nhất hai năm gần nhất, kèm báo cáo tài chính đã kiểm toán với ý kiến chấp nhận toàn phần.

Về mặt công nghệ, các đơn vị cung cấp dịch vụ phải đáp ứng chuẩn an toàn CNTT cấp độ 4 trên thang 5 cấp, phản ánh yêu cầu rất cao về bảo mật và vận hành hệ thống.

Song song đó, Chính phủ cũng đang xây dựng một mô hình giám sát đa cơ quan. Bộ Tài chính sẽ đóng vai trò đầu mối quản lý hoạt động chung của các sàn trong sandbox. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chịu trách nhiệm theo dõi dòng vốn, nhằm kiểm soát rủi ro rửa tiền. Trong khi đó, Bộ Công an sẽ đảm nhiệm xử lý các hành vi phạm pháp liên quan đến tội phạm công nghệ cao.

Cách chia vai này cho thấy định hướng rõ ràng: không chỉ hợp pháp hóa crypto, mà còn gắn chặt thị trường tài sản số với hệ thống giám sát tài chính – an ninh quốc gia ngay từ giai đoạn thử nghiệm.