Ethereum Kurucusundan Eleştiri: Kripto, Kumar Masasına Dönmemeli
Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin, kripto geliştiricilerine, bireysel egemenliği güçlendiren araçlar inşa etmeye yeniden odaklanmaları çağrısında bulundu.
Buterin, kullanıcıdan değer çekmeye odaklanan ve aşırı riskli finansal davranışları teşvik eden uygulamaların kriptonun temel amacından saptığını söyledi.
Monad ekosisteminden KOL Tom Kruise’un paylaşımına Farcaster üzerinden yanıt veren Buterin, “açık web” ile “egemen web” arasında net bir ayrım yapılması gerektiğini belirtti. Bu ayrımı sektör genelinden çok daha önce fark edenlerin Bitcoin maksimalistleri olduğunu ifade etti.
Buterin’e göre Bitcoin savunucuları, ICO’lara, alternatif tokenlara ve keyfi finansal uygulamalara bilinçli şekilde mesafeli durdu. Bunun temel nedeni ise egemenliği, kullanıcıyı kurumsal çıkarlar doğrultusunda sömüren yapılar — Buterin’in ifadesiyle “corposlop” — karşısında korumaktı.
Buterin, geliştiricileri gizliliği koruyan uygulamalar, tehlikeli kaldıraçlar içermeyen servet oluşturma araçları ve insan üretkenliğini ortadan kaldırmak yerine destekleyen yapay zekâ sistemleri inşa etmeye davet etti.
Devlet Kontrolünden Kurumsal Sömürüye
Vitalik Buterin, egemenlik kavramının 2000’li yılların başında ağırlıklı olarak devlet müdahalesinden kaçınma hedefiyle şekillendiğini, günümüzde ise asıl tehdidin kurumsal manipülasyon haline geldiğini söyledi.
Modern egemenliğin; kriptografi yoluyla dijital gizliliği güvence altına almayı ve aynı zamanda dikkat ve parayı sömürmeye odaklanan, “kurumsal zihin savaşı” olarak tanımladığı yapılara karşı koymayı gerektirdiğini ifade etti.
Ethereum’un kurucusu, egemenliğin yalnızca teknik bir mesele olmadığını, aynı zamanda projelerin “meta”yı kovalamak yerine gerçekten inanılan amaçlar etrafında şekillenmesi gerektiğini vurguladı.
Gizliliği koruyan, yerel çalışan (local-first) uygulamaların tercih edilmesi gerektiğini belirten Buterin; kullanıcıları 50x kaldıraç, spor bahisleri ya da günlük harcamalar için borçlanmaya yönlendiren kripto uygulamalarını açık şekilde eleştirdi.
Buterin, eleştirilerini yapay zekâ alanına da taşıdı. Maksimum düzeyde açık, gizlilik dostu ve insanla makineyi birlikte güçlendiren sistemlerin desteklenmesi gerektiğini söyledi. Pasif tüketimi teşvik eden otomasyon anlayışının ise egemenlikle bağdaşmadığını belirtti.
DAO’lara da değinen Buterin, bu yapıların aynı etkili grupların kontrolüne girmemesi gerektiğini savundu. Gizliliği koruyan ve token sahipliğine dayanmayan oylama modellerinin, DAO’ların bağımsızlığını koruyabileceğini dile getirdi.
Corposlop Kriptonun Ruhunu Tehdit Ediyor
Buterin, “corposlop” kavramını; kurumsal optimizasyon gücü, saygınlık hissi yaratan şık marka dili ve bu imajla çelişen, yalnızca maksimum kârı hedefleyen davranışların birleşimi olarak tanımladı.
Sosyal medya platformlarını bu yapının en belirgin örnekleri arasında gösteren Buterin, dopamin odaklı algoritmaların kısa vadeli etkileşimi artırırken uzun vadeli değer ve tatmini yok ettiğini söyledi.
Bu eleştiriyi, kitlesel veri toplama pratikleri ve bu verilerin kötü yönetilmesi ya da üçüncü taraflara satılması gibi uygulamalara da genişletti.
Buterin, corposlop’u “kullanıcıyı güçsüzleştiren, ruhsuz, trend takibiyle şekillenen ve hem zararlı hem de sıkıcı” bir homojenlik olarak tanımladı.
Apple’ın kapalı ekosistemini eleştirse de, şirketin trend peşinde koşmaması ve uzun vadeli vizyonunu korumasını olumlu bulduğunu belirtti. Ancak Apple’ın tekelci yapısını terk ederek daha açık ve açık kaynaklı bir strateji benimsemesi gerektiğini de ekledi.
“Apple’la ilgili birçok çekincem var, ancak tekelci uygulamaları bir kenara bırakılırsa, birçok açıdan corposlop olmayan özellikler taşıyorlar,” ifadelerini kullandı.
Gerçek Dijital Bağımsızlığa Doğru
Vitalik Buterin, geliştiricilere; kullanıcıların içerik akışını kontrol edebildiği, kısa vadeli dürtüler yerine uzun vadeli hedeflere hitap eden sosyal platformlar inşa etmeleri çağrısında bulundu.
“Egemen olun. Corposlop’u reddedin ve bir şeye gerçekten inanın” sözleriyle mesajını netleştiren Buterin, bu mücadelenin hem teknik hem de felsefi bir boyutu olduğunu vurguladı.
Bu çıkış, Buterin’in kısa süre önce Ethereum’un bant genişliği ölçeklenmesinin gecikme azaltımından daha öncelikli olması gerektiğine dair değerlendirmelerinin ardından geldi. Fiziksel sınırlar ve merkeziyetsizlik gereklilikleri nedeniyle bu yaklaşımın kaçınılmaz olduğunu savundu.
Ethereum, sıfır bilgi kanıtlarına dayalı EVM’ler ve PeerDAS teknolojisiyle blokzincir üçlemesine yönelik önemli ilerlemeler kaydederken, Aralık ayında gerçekleşen Fusaka güncellemesinin ardından yeni adres sayısında %110 artış yaşandı.
Buterin ayrıca kısa süre önce Tornado Cash geliştiricisi Roman Storm’a destek verdi. Storm, yazılım geliştirme faaliyetlerinin suç olarak tanımlanması nedeniyle beş yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya bulunuyor.
Storm bu hafta kamuoyuna yeniden destek çağrısı yaparken, Buterin’in müdahalesi kriptonun temel ilkelerinin düzenleyici baskılara karşı korunmasının önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
En İyi Bitcoin ve Kripto Cüzdanı
Daha Fazla Makale
in numbers
