Wintermute: Chu kỳ tăng giá của crypto đã khép lại, ba lực chính sẽ định hình năm 2026

Trong nhiều năm, thị trường crypto sống dựa vào một niềm tin gần như mặc định: chu kỳ bốn năm. Halving – tích lũy – bùng nổ – sụp đổ, rồi lặp lại. Nhưng nếu nhìn lại 2025 một cách lạnh lùng, rất có thể chu kỳ đó đã không còn vận hành như trước.

Theo phân tích cuối năm từ Wintermute, vấn đề không nằm ở việc giá tăng hay giảm. Cái đã thay đổi là cấu trúc của thị trường. Dòng tiền giờ không còn “chạy vòng” theo kịch bản quen thuộc nữa, mà bị giữ chặt trong những túi thanh khoản lớn.

Dữ liệu OTC của Wintermute cho thấy điều từng được xem là quy luật – Bitcoin tăng trước, sau đó lan sang Ethereum, rồi bluechip và cuối cùng là altcoin – đang yếu đi thấy rõ. Không phải vì altcoin không còn câu chuyện, mà vì tiền không còn đường để chảy.

ETF và các công ty nắm giữ crypto trên bảng cân đối kế toán đã trở thành những vùng hấp thụ vốn khép kín. Tiền đi vào, nhưng không quay vòng ra ngoài. Nó ở lại với BTC, ETH và một vài cái tên lớn – đủ để giữ thị trường sống, nhưng không đủ để thổi bùng phần còn lại.

Trong khi đó, nhà đầu tư nhỏ lẻ lại bận rộn với chứng khoán và các chủ đề trí tuệ nhân tạo AI. Kết quả là một năm mà crypto nhìn bề ngoài có vẻ ổn, nhưng bên trong thì cực kỳ cô đặc.

Khi “mùa vụ” chỉ là ký ức

2025 không đi theo nhịp quen thuộc của những năm trước. Không Uptober. Không cú nước rút cuối năm. Những gì từng được mong đợi đơn giản là… không xảy ra.

Đầu năm, thị trường kỳ vọng nhiều vào một chính quyền Mỹ thân thiện với crypto. Nhưng chỉ sau vài tháng, khẩu vị rủi ro tụt nhanh. Các dự án meme coin, AI agent – những thứ từng kéo thanh khoản – lần lượt xì hơi.

Thông báo áp thuế ngày 2/4 của Trump giống như một cú ghì thêm. Giao dịch dồn về đầu năm, rồi chậm dần. Xuân, hè trôi qua trong trạng thái lình xình, thiếu lực.

Wintermute chỉ ra một điều khá “phũ”: những gì ta từng gọi là mùa vụ thực ra chưa bao giờ là quy luật tự nhiên. Đó chỉ là các đợt tăng giá được kích hoạt bởi sự kiện đặc thù – ETF năm 2023, thay đổi chính trị năm 2024.

Khi các chất xúc tác đó biến mất, thị trường để lộ bản chất mới: phản ứng theo tin tức, giật cục, không có quán tính.

Altcoin vì thế cũng không còn đất diễn dài. Trung bình mỗi đợt sóng chỉ kéo được chưa tới ba tuần. So với hơn hai tháng của năm trước, sự khác biệt là quá rõ.

Launchpad memecoin, perpetual DEX, meta x402… tất cả đều từng lóe lên. Nhưng rồi tắt nhanh. Một phần vì macro xấu, phần khác vì thị trường đã quá mệt sau 2024.

Tiền tổ chức không rút, chỉ là chơi khác đi

Điều thú vị là dù giá không “đã”, tiền tổ chức vẫn ở lại.

Wintermute ghi nhận số đối tác tổ chức tăng hơn 20% so với năm trước. Nhưng quan trọng hơn, cách họ giao dịch đã khác. Ít thử nghiệm, ít “đánh xem sao”, nhiều kỷ luật hơn.

Phái sinh – đặc biệt là quyền chọn – trở thành sân chơi chính. Khối lượng options tăng hơn gấp đôi. Các chiến lược tạo lợi suất, phòng ngừa rủi ro xuất hiện nhiều hơn những cú cược một chiều.

Đến quý IV, danh nghĩa giao dịch quyền chọn cao gần gấp bốn lần so với đầu năm. Không phải vì ai đó hưng phấn, mà vì thị trường đang học cách tồn tại trong trạng thái không có sóng lớn.

Sau cú deleveraging ngày 10/10 – quét sạch khoảng 19 tỷ USD trong 24 giờ – cả tổ chức lẫn bán lẻ đều quay về nơi an toàn: BTC và ETH.

Altcoin chịu trận nặng nhất. Open interest bốc hơi hơn một nửa chỉ trong vài tháng, khi đòn bẩy dư thừa bị ép ra khỏi hệ thống.

Ba điều có thể làm thay đổi cuộc chơi năm 2026

Wintermute không nói thị trường đã “chết”. Nhưng để thanh khoản thực sự lan tỏa trở lại, cần nhiều hơn là hy vọng.

Kịch bản đầu tiên: ETF mở rộng phạm vi. Nếu Solana hay XRP thực sự có ETF, đó có thể là những cánh cửa mới cho dòng tiền.

Kịch bản thứ hai: Bitcoin (BTC) hoặc Ethereum có một cú chạy đủ mạnh để tạo hiệu ứng tài sản. Vấn đề là… tiền có chịu quay vòng hay lại bị giữ lại như 2025?

Kịch bản cuối cùng – và khó nhất – là bán lẻ quay lại crypto, rời mắt khỏi chứng khoán và AI. Điều này đồng nghĩa với dòng stablecoin mới, thứ thị trường hiện đang rất thiếu.

Wintermute kết lại khá nhẹ, nhưng đủ sâu: 2025 không phải năm của một cú tăng giá lớn, nhưng có thể là năm crypto rời bỏ vai trò sòng bạc để bước sang giai đoạn tài sản trưởng thành hơn.

Adler Asset Management nhìn cùng một bức tranh, từ góc độ khác. Chỉ số tâm lý Bitcoin của họ rơi từ vùng cực kỳ lạc quan xuống dưới trung lập – một tín hiệu quen thuộc của thay đổi chế độ thị trường.

Chỉ tính riêng trong ngày qua, hơn 200 triệu USD vị thế long bị quét chỉ trong một giờ. Không ồn ào, không hoảng loạn diện rộng. Chỉ là một lời nhắc: thị trường giờ vận hành khác rồi.

2026 sẽ không còn là câu chuyện “mua gì để ăn sóng”. Mà là tiền đang ở đâu, vì sao nó ở đó, và điều gì đủ mạnh để kéo nó đi nơi khác.