Đề xuất mới của Ethereum: Hành trình đưa Mainnet đạt 2.000 TPS
Ethereum, nền tảng blockchain tiên phong với hợp đồng thông minh, từ lâu đã là trung tâm của hệ sinh thái tài chính phi tập trung (DeFi), token không thể thay thế (NFT), và các ứng dụng phi tập trung (dApp). Tuy nhiên, một trong những hạn chế lớn nhất của Ethereum là khả năng xử lý giao dịch, vốn bị giới hạn ở mức 20 giao dịch mỗi giây (TPS) trong điều kiện lý tưởng.
Để giải quyết vấn đề này, một đề xuất mới từ nhà nghiên cứu Quỹ Ethereum, Dankrad Feist, đang thu hút sự chú ý với mục tiêu đầy tham vọng: nâng cao khả năng xử lý của Ethereum mainnet lên tới 2.000 TPS. Đề xuất này không chỉ đánh dấu một bước tiến kỹ thuật mà còn mở ra cơ hội để Ethereum củng cố vị thế trong cuộc đua với các blockchain hiệu suất cao như Solana.
Đề xuất EIP-9698: Tăng giới hạn gas gấp 100 lần trong hai năm
Vào ngày 27 tháng 4, Dankrad Feist công bố Đề xuất Cải tiến Ethereum (EIP) 9698, đặt mục tiêu tăng giới hạn gas của mạng lên 100 lần trong vòng hai năm. Hiện tại, giới hạn gas của Ethereum là 36 triệu, sau khi tăng từ 30 triệu vào tháng 2. Nếu EIP-9698 thành công, con số này sẽ đạt 3,6 tỷ, cho phép mỗi khối xử lý khoảng 6.000 giao dịch, vượt xa mức 20 TPS hiện nay.
Kế hoạch được xây dựng dựa trên một lộ trình cụ thể, bao gồm:
- Lịch trình tăng trưởng xác định: Bắt đầu từ khoảng ngày 1 tháng 6 tại epoch 369017.
- Tăng dần trong hai năm: Giới hạn gas sẽ tăng gấp 10 lần trong 164.250 epoch (khoảng hai năm).
- Tăng đột phá cuối cùng: Một lần tăng gấp 10 lần nữa để đạt mục tiêu 3,6 tỷ.
Feist nhấn mạnh rằng cách tiếp cận này đảm bảo sự minh bạch và bền vững, tận dụng các cải tiến trong phần cứng và giao thức để hỗ trợ mạng. Việc tăng giới hạn gas sẽ cho phép Ethereum xử lý nhiều giao dịch hơn trong mỗi khối, giảm thời gian chờ và chi phí cho người dùng, từ đó nâng cao trải nghiệm tổng thể.
Tại sao giới hạn gas quan trọng?
Giới hạn gas là một cơ chế cốt lõi trong Ethereum, quyết định số lượng phép tính mà một khối có thể xử lý. Mỗi giao dịch, từ chuyển ETH đơn giản đến thực thi hợp đồng thông minh phức tạp, đều tiêu tốn một lượng gas nhất định. Bằng cách tăng giới hạn gas, Ethereum có thể xử lý nhiều giao dịch hơn trong mỗi khối, từ đó nâng cao TPS và giảm thời gian chờ cho người dùng. Tuy nhiên, việc tăng giới hạn gas cũng đi kèm với những rủi ro, đặc biệt liên quan đến hiệu suất của các nút trong mạng.
Thách thức kỹ thuật và giải pháp
Mặc dù EIP-9698 mang lại tiềm năng lớn, Feist thừa nhận rằng việc tăng giới hạn gas nhanh chóng có thể gây áp lực lên các nút chưa được tối ưu hóa. Những nút này, thường được vận hành bởi các cá nhân hoặc tổ chức với phần cứng hạn chế, có thể gặp khó khăn trong việc xử lý khối lượng dữ liệu tăng đột biến. Ngoài ra, thời gian lan truyền khối – khoảng thời gian cần để một khối mới được truyền đến toàn bộ mạng – cũng có thể bị kéo dài, dẫn đến nguy cơ chậm trễ hoặc thậm chí phân tách mạng tạm thời.
Để giải quyết những vấn đề này, Feist đề xuất một lộ trình tăng trưởng dần dần theo epoch, cho phép các nhà phát triển và nhà vận hành nút có đủ thời gian để nâng cấp phần cứng và tối ưu hóa phần mềm. Ông nhấn mạnh rằng các cải tiến gần đây trong công nghệ nén dữ liệu và xử lý giao dịch sẽ hỗ trợ mạng Ethereum duy trì sự ổn định trong quá trình mở rộng. Hơn nữa, cộng đồng Ethereum đã có kinh nghiệm xử lý các thay đổi lớn, chẳng hạn như quá trình chuyển đổi sang Proof-of-Stake với The Merge, nên việc triển khai EIP-9698 có thể được thực hiện một cách suôn sẻ nếu có sự phối hợp tốt.
Ethereum và cuộc đua hiệu suất với Solana
Nếu EIP-9698 được thông qua, Ethereum sẽ có cơ hội thu hẹp khoảng cách với các blockchain hiệu suất cao như Solana, vốn hiện đạt trung bình 800–1.050 TPS và có khả năng tối đa lý thuyết lên tới 65.000 TPS. Trong khi Solana được thiết kế với mục tiêu tối ưu hóa tốc độ giao dịch, Ethereum lại tập trung vào tính phi tập trung và bảo mật, dẫn đến sự đánh đổi về hiệu suất. Tuy nhiên, với những cải tiến như EIP-9698, Ethereum có thể đạt được sự cân bằng tốt hơn giữa ba yếu tố này: phi tập trung, bảo mật và khả năng mở rộng.
Sự cạnh tranh giữa Ethereum và Solana không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái rộng lớn của cả hai. Ethereum hiện là nền tảng thống trị trong DeFi và NFT, với hàng nghìn dApp và hàng tỷ USD giá trị bị khóa (TVL). Tuy nhiên, chi phí giao dịch cao và tốc độ xử lý chậm đã khiến một số người dùng chuyển sang các blockchain khác. Việc tăng TPS lên 2.000 sẽ giúp Ethereum giữ chân người dùng và thu hút các nhà phát triển, từ đó củng cố vị thế của mình trong ngành công nghiệp blockchain.
Hành trình mở rộng lớp cơ sở và bài học từ lớp 2
EIP-9698 là một phần trong chiến lược dài hạn của Ethereum nhằm tăng cường khả năng mở rộng lớp cơ sở (layer 1). Trong nhiều năm, Ethereum đã dựa vào các giải pháp lớp 2 như Optimism, Arbitrum và zkSync để giảm tải cho mainnet. Mặc dù các giải pháp này giảm chi phí giao dịch và tăng tốc độ, chúng cũng gây ra những vấn đề mới:
- Phân mảnh hệ sinh thái: Các chuỗi lớp 2 hoạt động độc lập, thiếu khả năng tương tác, gây khó khăn cho người dùng.
- Cầu nối phức tạp: Chuyển tài sản giữa lớp 2 hoặc từ lớp 2 về mainnet thường tốn phí và thời gian.
- Trải nghiệm người dùng kém: Sự thiếu liền mạch khiến một số người dùng chuyển sang các blockchain đơn giản hơn.
Các cột mốc phát triển sắp tới
EIP-9698 không phải là nỗ lực duy nhất để cải thiện hiệu suất của Ethereum. Các nhà phát triển đang chuẩn bị cho hard fork Fusaka, dự kiến thử nghiệm tăng giới hạn gas gấp bốn lần theo EIP-9678 vào cuối năm 2025. Trước đó, bản nâng cấp Pectra sẽ được triển khai vào tháng 5, mang đến những cải tiến quan trọng về hiệu quả giao thức và bảo mật. Những cột mốc này cho thấy Ethereum đang duy trì một lộ trình phát triển tích cực, bất chấp những thách thức kỹ thuật và sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ.
Ethereum và tiềm năng trong lĩnh vực AI
Ethereum không chỉ cải thiện hiệu suất giao dịch mà còn được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong trí tuệ nhân tạo (AI). Theo Eric Connor, cựu nhà phát triển cốt lõi của Ethereum, blockchain này có thể giải quyết các vấn đề của AI như mô hình hộp đen, kho dữ liệu tập trung, và mối lo ngại về quyền riêng tư. Connor cho rằng việc tích hợp với AI có thể là “khoảnh khắc chính thống lớn nhất” của Ethereum.
Cụ thể, Ethereum có thể:
- Quản lý dữ liệu minh bạch: Hợp đồng thông minh đảm bảo dữ liệu AI không bị kiểm soát bởi một thực thể duy nhất.
- Bảo vệ quyền riêng tư: Các dApp giúp người dùng kiểm soát dữ liệu cá nhân trong các ứng dụng AI.
- Tăng cường tính công bằng: Tính phi tập trung của Ethereum đảm bảo các mô hình AI hoạt động minh bạch và không thiên vị.
Thách thức nội tại: Lớp 2 và phát hành token
Mặc dù có nhiều triển vọng, Ethereum cũng phải đối mặt với những chỉ trích từ chính cộng đồng của mình. Nhà đầu tư mạo hiểm Nic Carter từ Castle Island Ventures đã chỉ ra rằng các mạng lớp 2 đang “rút giá trị” từ lớp cơ sở của Ethereum mà không mang lại lợi ích tương xứng. Ông gọi các L2 này là “tham lam,” vì chúng cạnh tranh với mainnet thay vì hỗ trợ nó.
Ngoài ra, Carter cũng phê phán việc phát hành token không kiểm soát của Ethereum, cho rằng “ETH đã bị chôn vùi trong một trận tuyết lở của chính các token của nó.” Sự gia tăng nguồn cung token, kết hợp với sự phức tạp của hệ sinh thái, có thể làm suy yếu giá trị lâu dài của ETH. Những vấn đề này đòi hỏi Ethereum phải tìm ra cách cân bằng giữa mở rộng quy mô và duy trì giá trị cốt lõi của mình.
Đề xuất EIP-9698 của Dankrad Feist là một bước đi táo bạo trong hành trình phát triển của Ethereum. Nếu được triển khai thành công, nó sẽ đưa Ethereum tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành một blockchain vừa phi tập trung, vừa hiệu suất cao, đủ sức cạnh tranh với các đối thủ như Solana. Tuy nhiên, con đường phía trước không hề dễ dàng. Ethereum cần vượt qua những thách thức kỹ thuật, giải quyết vấn đề phân mảnh hệ sinh thái, và duy trì sự tin tưởng của cộng đồng.
Tại sao tin tưởng Cryptonews
2M+
250+
8
70
Đừng bỏ lỡ
in numbers
