‘Bu Kez Farklıydı’: Cuma Günkü Kripto Çöküşü Neden Tarihe Geçti?
Bitcoin’in ilk kez 20 bin dolara ulaşması sekiz yıl sürmüştü. Ancak 10 Ekim’de dünyanın en büyük kripto parası yalnızca bir günde tam 20 bin dolar değer kaybetti.
Cuma günkü kripto çöküşü adeta tarihe geçti. Piyasalardaki sert düşüşün, Donald Trump’ın Çin menşeli ürünlere mevcut vergilere ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi getirme kararıyla tetiklendiği düşünülüyor.
Yeni bir ticaret savaşı ihtimali yatırımcıları tedirgin ederken, S&P 500 endeksi yüzde 2,7 geriledi. Ancak en sert etki kripto varlıklarda hissedildi. Düşüşün cuma öğleden sonrasındaki düşük likiditeyle çakışması, dalganın çok daha büyük vurmasına neden oldu.
Bitcoin kısa süre içinde 104.500 dolara kadar gerilerken, bazı borsalarda fiyat 102.000 dolara kadar düştü. Ethereum’daki kayıp ise çok daha sertti; 4.390 dolardan 3.460 dolara kadar inerek yüzde 21’lik bir değer kaybı yaşadı.
Coinglass verilerine göre, sadece 24 saat içinde 19,36 milyar dolarlık tasfiye yaşanarak kripto tarihinin en büyük likidasyon dalgası kayıtlara geçti. “Uptober” rallisine güvenip long pozisyon açan yatırımcılar bu sert düzeltmeden en ağır darbeyi aldı.
Altcoin piyasasında da yaralar henüz sarılmadı. Bazı varlıklar hafif bir toparlanma denemesi gösterse de, birçok küçük kripto para hâlâ yüzde 20’nin üzerinde kayıplar yaşıyor. “Sentetik dolar” olarak bilinen USDe gibi bazı stablecoin’ler bile 1 dolarlık sabitini koruyamayarak kısa süreliğine 65 sente kadar geriledi. Böylesine derin bir düzeltme uzun süredir görülmemişti.
Moonrock Capital’in kurucusu ve yönetici ortağı Simon Dedic, X hesabından yaptığı açıklamada son düşüşün önceki çöküşlerden “çok farklı hissettirdiğini” söyledi ve bunun yalnızca Trump’ın gümrük kararlarından kaynaklanmış olabileceği iddiasını reddetti.
Dedic, “Sanki Binance veya büyük bir piyasa yapıcının arka planda ciddi bir teknik sorun yaşadığı hissi veriyor. Bu da benzersiz bir tasfiye zincirini tetikleyip likiditeyi süpürdü ve bazı varlıkları adeta sıfıra indirdi” dedi.
Uzman, bu çöküşün nedenini “temel değil, devasa bir teknik sorun” olarak nitelendirerek, sorunun Bitcoin’e olan güven kaybından değil, piyasa altyapısındaki aksaklıklardan kaynaklandığını savundu.
Kripto topluluğunda ise tepkiler özellikle Binance’a yönelmiş durumda. Sosyal medyada paylaşılan ekran görüntülerinde, birçok altcoin’in USDT karşısında yüzde 90’dan fazla değer kaybettiği görülüyor.
Kripto piyasalarındaki sert düşüşün sadece finansal değil, insani bir bedeli de olduğu bildiriliyor. The Times of Ukraine’in haberine göre, bir influencer ve girişimci Lamborghini’sinde intihar etti. Kısa süre önce internette paylaştığı bir videoda yaşadığı mali baskıdan bahsetmişti. Uzmanlar, bu olayın piyasa çalkantıları sırasında ruh sağlığına dikkat etmenin ve yaşanan zorlukları sessizce göğüslememek gerektiğinin acı bir hatırlatıcısı olduğunu vurguluyor.
Öte yandan on-chain analizciler, dev yatırımcıların (balinaların) çöküşü derinleştirdiğini ileri sürüyor. İddialara göre eski bir cüzdan sahibi, Bitcoin ve Ethereum’da açtığı short pozisyonlarla sadece bir günde 200 milyon doların üzerinde kâr elde etti.
Donald Trump’ın kripto sektörüyle bilinen yakın ilişkileri nedeniyle sosyal medyada “içeriden bilgiyle işlem” ve “piyasa manipülasyonu” suçlamaları da yankı buldu. Bu iddialar henüz kanıtlanmış değil, ancak çöküşün Trump’ın Binance kurucusu CZ’yi affetmeyi değerlendirdiğine dair haberlerle aynı zamana denk gelmesi dikkat çekici bulundu.
Cuma günkü serbest düşüşe rağmen, bazı analistler bunun sadece geçici bir sarsıntı olduğuna inanıyor. Aşırı risk ve açgözlülüğün temizlenmesinin, yıl sonuna doğru piyasanın daha sağlıklı bir yükseliş zemini oluşturmasına yardımcı olabileceğini savunuyorlar.
Bitcoin fiyatının eylül sonundaki seviyelere geri dönmesi, birçok yorumcuya göre tabloyu sakin bir perspektifle değerlendirmek gerektiğini gösteriyor. Diğerleri ise bu çöküşün boğa piyasasını bitirmediğini, tam tersine yeniden ateşlediğini düşünüyor.
Bitwise’ın kıdemli yatırım stratejisti Juan Leon, geçen yıl kaleme aldığı bir makaleyi yeniden paylaştı. Leon, tarihsel verilere dayanarak “Bitcoin almanın en iyi zamanı, sokaklarda kan varken” sözünün hâlâ geçerliliğini koruduğunu savunuyor.
Leon’un araştırması, Ocak 2014 ile Ağustos 2024 arasındaki on yıllık dönemi inceliyor. Bu çalışmada, S&P 500 endeksinin yüzde 2’den fazla düşüş yaşadığı dönemlerin ardından bir yıl içinde nasıl toparlandığı analiz edildi. Verilere göre S&P 500 genellikle yüzde 23 oranında yükselirken, Bitcoin aynı süreçte ortalama yüzde 189’luk bir sıçrama kaydetti.
Son çöküşün ardından kripto yatırımcıları adeta sarsılmış durumda. Piyasalardaki korku hissedilir şekilde arttı. Birkaç gün öncesine kadar Bitcoin’in rekor seviyeleriyle ilgilenen yeni yatırımcılar ise şimdi temkinli davranıyor. Bu, bugüne kadar benzeri görülmemiş bir düşüştü ve piyasanın kendini toparlaması biraz zaman alacak gibi görünüyor.
En İyi Bitcoin ve Kripto Cüzdanı
Daha Fazla Makale
in numbers
