Layer 1 Kriptoları Çöküşte SOL, AVAX ve ADA’da Kayıplar Derinleşiyor

OAK Research’in yayımladığı yıl sonu raporuna göre, Layer 1 blokzincir token’ları 2025 boyunca sert değer kayıpları yaşadı. Geliştirici faaliyetlerinin görece güçlü kalmasına rağmen, büyük varlıkların bazıları yıl içinde değerinin %73’üne varan bölümünü kaybetti.

Bitcoin yıl genelinde görece dirençli bir görünüm sergilerken, alternatif Layer 1 token’lar sert satışlarla karşı karşıya kaldı. Bu tablo, tokenomik yapılar ve piyasa konumlandırmasındaki yapısal zayıflıkları açık şekilde ortaya koydu.

Raporda, piyasanın spekülasyondan temel değer üretimine doğru net bir yön değişimi yaşadığına dikkat çekilirken, gerçek ekonomik faaliyet ortaya koyamayan protokollerin fiyatlanma açısından cezalandırıldığı vurgulandı.

Kullanıcı Yeniden Dağılımı Piyasa Durgunluğunu Gizledi

Rapora göre 2025, toplam büyümeden ziyade kullanıcıların zincirler arasında yeniden dağıldığı bir yıl oldu. Büyük ağlar genelinde Aylık Aktif Kullanıcı sayısı %25,15 geriledi.

Solana en sert düşüşü yaşayan ağlardan biri oldu. Platform, kullanıcı sayısında %60’ın üzerinde kayıp yaşayarak yaklaşık 94 milyon kullanıcı yitirdi. Buna karşılık BNB Chain, piyasadan çıkan kullanıcıları bünyesine katarak kullanıcı tabanını neredeyse üçe katladı.

Layer 2 ağlarda da benzer bir ayrışma görüldü. Base, Coinbase’in dağıtım avantajıyla öne çıkarak toplam kilitli değerini (TVL) %37,2 artırdı ve 4,41 milyar dolara taşıdı.

Buna karşın Optimism, sermayenin daha agresif rakiplere yönelmesiyle ciddi kan kaybetti. Ağın TVL’si yaklaşık 2 milyar dolardan 786 milyon dolara gerileyerek %63 daraldı.

Token Performansı Sert Gerçeği Yansıttı

Fiyat performansları, piyasanın acımasız yüzünü ortaya koydu. Ocak ayından bu yana takip edilen büyük Layer 1 token’lar arasında yılı artıda kapatabilen yalnızca iki varlık oldu:

• BNB: %18,2 yükseldi
• TRX: %9,8 değer kazandı

Bunların dışındaki token’lar ağır kayıplar yaşadı. Solana %35,9 düşerken, daha yeni projelerden TON ve AVAX %67’nin üzerinde değer kaybetti.

Layer 2 token’lar ise teknik ilerlemelere rağmen daha da zayıf bir performans sergiledi.

Rapora göre Optimism ve zkSync Era %84’ü aşan düşüşler yaşarken, Polygon ve Arbitrum %73’ün üzerinde değer kaybetti.

Mantle ise %8,3’lük sınırlı bir yükselişle ayrıştı. Ancak bu performansın temel güçten ziyade arzın yoğun biçimde kontrol edilmesine dayandığı belirtildi.

OAK Research, düşüşün arkasında birden fazla faktörün birleştiğini vurguluyor. Bu nedenler üç ana başlıkta toplanıyor:

• Sürekli token kilit açılımlarına sahip aşırı kaldıraçlı tokenomik yapılar
• Ağ kullanımı ile token talebi arasında güçlü bir bağ kurulamaması
• Kurumsal yatırımcıların küçük ölçekli alternatifler yerine Bitcoin ve Ethereum’u tercih etmesi

Geliştirici Faaliyetleri Fiyatlardan Ayrıştı

Raporda aktarılan Electric Capital verilerine göre, fiyatlardaki sert düşüşe rağmen bazı ekosistemlerde geliştirici faaliyetleri güçlü kalmaya devam etti.

EVM ekosistemi, 17.473 toplam geliştirici ve 5.405 tam zamanlı katkıcıyla liderliğini sürdürdü. Bu rakam, toplam geliştirici faaliyetlerinin %32’sinden fazlasına karşılık geliyor.

Bitcoin, büyük ekosistemler arasında son iki yılda tam zamanlı geliştirici sayısında en güçlü büyümeyi kaydetti. Ağdaki tam zamanlı geliştirici sayısı %90,5 artarak 1.003’e ulaştı.

Solana ve daha geniş SVM ekosistemi de iki yılda %75,8 büyüyerek 4.578 tam zamanlı geliştiriciye ulaştı. Bu durum, token fiyatlarındaki sert düşüşe rağmen teknik vizyonun korunduğunu gösterdi.

Rapora göre geliştirici ekosistemi büyümeye devam etse de, bu faaliyetlerin token fiyatlarına yansımaması piyasanın “olgunlaşma” sürecine girdiğine işaret ediyor.

Ekipler ayı piyasasında dahi geliştirmeye devam ederken, spekülatif sermaye artık net gelir üretme yolu olmayan altyapı projelerini ödüllendirmiyor.

Gelir Odaklı Yaklaşım Öne Çıktı

Raporda 2025’in en net dersinin, sürdürülebilir gelir modeli olmayan protokollerin yok olma riskiyle karşı karşıya olduğu olduğu vurgulandı.

Sektör, anlatı odaklı büyümeden “gelir metasına” kesin bir geçiş yaptı. Bu yeni dönemde nakit akışı, hikâyenin önüne geçti.

En büyük gelir üreticileri stablecoin ihraççıları oldu. Tether ve Circle, yıllık toplam 9,8 milyar dolar gelir elde ederek ilk sıralarda yer aldı. Türev işlem platformları da Hyperliquid öncülüğünde yaklaşık 1,1 milyar dolarlık gelir üretti.

Raporda ayrıca, farklılaşma sunamayan genel Layer 1 ve Layer 2 ağların rekabet şansının kalmadığına dikkat çekildi. Bağımsız varlığını sürdürebilmek için ağların hız, maliyet veya güvenlik alanlarında en az 10 katlık üstünlük sunması gerektiği belirtildi.

Görünüm Zorlayıcı Olmaya Devam Ediyor

Rapora göre 2026’ya girilirken, önemli piyasalarda artan düzenleyici netliğe rağmen altyapı token’ları için görünüm zorlu kalmayı sürdürüyor.

Yüksek enflasyon oranları, yönetişim token’larına yönelik sınırlı talep ve değer üretiminin ana katmanlarda yoğunlaşması, sektörde daha fazla konsolidasyona işaret ediyor.

Altcoin piyasasında 2026 öncesi genel algı temkinli. Raporda, daha önce görülmemiş ölçekte bir değer kaybı yaşandığına dikkat çekiliyor.

Anlamlı gelir üreten protokoller görece istikrar yakalayabilir ancak Bitcoin’in volatilitesi ve erken yatırımcılardan gelen sürekli token kilit açılımları baskı unsuru olmaya devam edecek.

Rapora göre mevcut Layer 1 token’ların hayatta kalması büyük ölçüde Ethereum ve Solana’nın liderliğine bağlı. Kurumsal benimsemenin yeniden hız kazanması umut yaratabilir.

Bu liderlik sağlanmadığı sürece, yalnızca teknolojik yenilik sunan ancak ekonomik değer üretemeyen genel altyapı token’ları sermayenin daha verimli protokollerde yoğunlaşmasıyla birlikte giderek önemsizleşme riskiyle karşı karşıya kalacak.