Hacker haalt bijna $320 miljoen aan bitcoin weg en noemt zichzelf ‘whitehat’

Bijna 4.000 bitcoin, goed voor zo’n 320 miljoen dollar, zijn zondag uit de belangrijkste wallet van Liquid gehaald. Blockstream legde daarop een deel van het netwerk stil. De ontvanger noemt zichzelf een whitehat-hacker, maar wat er precies is gebeurd, is nog altijd niet duidelijk.

Bijna 4.000 bitcoin uit Liquid-wallet gehaald

Liquid is een zogenoemde sidechain van Bitcoin. Gebruikers kunnen bitcoin vastzetten en daar op Liquid L-BTC voor terugkrijgen, waarmee transacties sneller kunnen worden verwerkt. De bitcoin die daar tegenover staat, wordt beheerd via een gezamenlijke federation wallet.

Juist uit die wallet verdween zondag vrijwel de volledige reserve. Twee transacties stuurden samen 3.998,49748445 BTC naar hetzelfde adres. Tegen de huidige bitcoinprijs gaat het om ongeveer 319,5 miljoen dollar, blijkt uit gegevens van CoinGecko. In de wallet bleef daarna nog ongeveer 197,47 BTC achter.

Blockstream schakelde vervolgens de bridge-nodes van Liquid uit. Zulke crypto bridges regelen de verplaatsing van assets tussen verschillende blockchains of netwerklagen. Exchanges kregen het advies om stortingen en opnames van L-BTC tijdelijk te stoppen. Andere tokens die op Liquid worden uitgegeven, waaronder USDT en DePix, zijn volgens Liquid niet getroffen.

Zo verdween het geld

De eerste transactie werd in block 965780 om 14.01 uur UTC bevestigd en bedroeg slechts 2,5 BTC. Nog geen half uur later volgde een veel grotere transactie van 3.995,99999857 BTC.

Volgens Liquid verliep de opname via de SideSwap PAK, oftewel Peg-out Authorization Key. Zo’n sleutel bepaalt welke partijen bitcoin vanuit Liquid terug naar het gewone Bitcoin-netwerk mogen sturen. Opvallend is dat Liquid zegt dat de gebruikte sleutel niet is gehackt. Ook de andere PAK-sleutels zouden niet zijn gecompromitteerd.

Dat maakt het incident lastig te verklaren. De federation wallet gebruikt een 11-of-15-multisig: voor belangrijke handelingen zijn meerdere deelnemers nodig. Peg-outs worden daarnaast beperkt met een lijst van toegestane PAK-sleutels.

Volgens de technische documentatie van Liquid duurt het drie dagen om die lijst aan te passen. Die vertraging is juist bedoeld als extra beveiligingslaag, zodat verdachte wijzigingen kunnen worden opgemerkt voordat er geld wordt opgenomen.

SideSwap is het federation-lid dat de betreffende peg-out uitvoerde. Hoe via een geldige autorisatieroute toch bijna 4.000 BTC kon worden opgenomen, heeft Liquid nog niet uitgelegd.

Ontvanger noemt zichzelf whitehat-hacker

Een paar uur na de grote opname voegde de ontvanger de bitcoin samen in één output. Daarbij werd via het OP_RETURN-veld een opvallende boodschap meegestuurd: “we are whitehats. contact us on chain.” Ook stuurde het adres 1.000 satoshis terug naar de federation wallet.

Liquid antwoordde eveneens via de blockchain en vroeg de afzender contact op te nemen met het beveiligingsteam van Blockstream. Kort daarna bevestigde Liquid publiekelijk dat iemand die zich als whitehat-hacker presenteerde ongeveer 4.000 BTC uit de wallet had gehaald.

De whitehat-claim is vooralsnog alleen dat: een claim. Ledger-CTO Charles Guillemet wees erop dat het eerst meenemen van honderden miljoenen dollars niet past bij de gebruikelijke manier waarop beveiligingsonderzoekers een kwetsbaarheid melden.

Later verscheen ook een verzoek om via Signal contact op te nemen. Dat bericht werd echter naar het adres gestuurd en niet vanaf het adres. JAN3-ceo Samson Mow zette daarom vraagtekens bij de herkomst ervan. Wie de bitcoin daadwerkelijk in handen heeft en met welk doel, is nog onbekend.

Dit weten we nu

• Bijna 4.000 BTC verdwenen: twee transacties stuurden samen 3.998,49748445 BTC naar hetzelfde adres.
• 197 BTC bleef achter: de federation wallet bevat na de opname nog ongeveer 197,47 BTC.
• Geen gehackte sleutel: volgens Liquid verliep de opname via de SideSwap PAK, maar was die sleutel niet gecompromitteerd.
• De brug ligt stil: Liquid heeft zijn bridge-nodes uitgeschakeld en exchanges gevraagd L-BTC-stortingen en -opnames te pauzeren.
• Andere Liquid-assets werken door: onder meer USDT en DePix zijn volgens Liquid niet geraakt.

De belangrijkste vraag is nog onbeantwoord

Liquid heeft nog niet bekendgemaakt welke kwetsbaarheid of fout de opname mogelijk maakte. Dat is op dit moment het belangrijkste ontbrekende stukje van de puzzel.

Ook de cijfers geven nog geen volledig antwoord. Volgens de peg-administratie van de Liquid-explorer staat tegenover 18.356,88 BTC aan eerdere peg-ins ongeveer 18.149,60 BTC aan peg-outs en 10,03 BTC aan verbrande bitcoin. Daarmee zou ongeveer 197,25 BTC moeten overblijven. In de daadwerkelijke wallet staat ongeveer 197,47 BTC.

Dat verschil is klein, maar de administratie vertelt niet per definitie het hele verhaal. Liquid gebruikt namelijk confidential transactions, waarbij bedragen op de sidechain worden afgeschermd. Daardoor is op basis van de openbare gegevens nog niet met zekerheid uit te sluiten dat er ergens extra L-BTC is ontstaan.

De federation wallet van Liquid werkt bovendien anders dan een persoonlijke bitcoinwallet. Bij Liquid wordt de reserve gezamenlijk beheerd door meerdere partijen. Wie crypto zelf bewaart, gebruikt doorgaans een eigen software- of hardwarewallet. In onze vergelijking van crypto wallets leggen we de belangrijkste bewaarmethoden en verschillen verder uit.

Blockstream-topman Adam Back had op het moment van publicatie nog niet publiekelijk op het incident gereageerd.

Liquid werkte al aan een andere Bitcoin-brug

Opvallend genoeg werkte Blockstream al aan een alternatief voor de huidige constructie. Het bedrijf publiceerde in mei een roadmap voor een nieuwe brug op basis van een BitVM-achtig 1-of-n-model.

Die techniek moet de afhankelijkheid van de vaste groep federation members verkleinen. De nieuwe brug is nog niet actief. De opname van zondag gebeurde dus nog via het huidige federatieve systeem, dat Liquid sinds de introductie in 2018 gebruikt.

Het incident raakt daarmee niet de beveiliging van Bitcoin zelf, maar wel een belangrijk probleem rond systemen die bovenop Bitcoin worden gebouwd: ergens moet de overstap tussen twee netwerken worden geregeld. Juist zulke bruggen kunnen een kwetsbaar punt vormen.

Dat bleek onlangs bijvoorbeeld ook bij de hack van de Wanchain-bridge, waarbij een fout in de bridge-infrastructuur werd misbruikt. Het zegt niets over een kwetsbaarheid in Bitcoin zelf, maar laat wel zien dat de infrastructuur tussen verschillende netwerken een eigen beveiligingsrisico vormt.

Tot Blockstream uitlegt hoe de opname bij Liquid mogelijk was, blijft daarom onduidelijk welke beveiligingslaag hier precies heeft gefaald.